Piemonte

Piemonte

Piemonte betekent letterlijk ´aan de voet van de bergen´en dat is erg toepasselijk. Grenzend aan val d’Aosta ligt het inderdaad aan de voet van de Alpen. De hoofdstad van Piemonte is Turijn, bekend van Fiat, Juventus (de oude dame), Torino en de Olympische winterspelen van 2006, waar Nederland veel medailles won bij het schaatsen, maar Enrico Fabris uit Asiago ook voor furore zorgde op de schaatsbaan.

Culinair is Piemonte bekend vanwege de witte truffels van Alba, de Fontina kaas en Vermout. Denk aan het wereldberoemde merk Martini.

Vini di Piemonte

De wijnen van Piemonte zijn wereldberoemd. ruim 66% van de druiven is rood, de belangrijkste kwaliteitsdruif is de Nebbiolo, maar de meest aangeplante druivensoorten zijn de Barbera, Dolcetto en Brachetto, die een lichtzoet rode mousserende wijn voortbrengt.

De belangrijkste witte druif is de fruitige Moscato. Hieruit worden 2 soorten voort onder de naam DOCG Asti: Asti Spumante en Moscato d’Asti. Een andere bekende variant voor wit is de Roero, veel aangeplant rondom Alba, in de buurt van Barbaresco. De Roero Arneis is een aromatische en lekkere witte wijn.

Langhe

De Langhe is het heuvelachtige gebied onder Alba, dat de grote wijnen van Piemonte voortbrengt. Hier vind je de plaatsjes Barolo, Barbaresco en Alba. De bodem bevat veel kalk en klei. Echter in de regio rondom Alba is er meer zanderigheid. In dit gebied wordt er veel nebbiolo verbouwd. De Barolo en Barbaresco worden gemaakt van deze druif. De naam voor deze druif komt van het Italiaanse woord Nebbia dat mist betekent. In de heuvels van de Langhe blijft de mist veel hangen en zorgt ervoor dat de zon niet direct op de druiven en bladeren kan schijnen. De fotosynthese is daardoor niet de hele dag actief en dit geeft een latere rijping van de druif. Angelo Gaja onderkende dit en ging de wijnranken korter snoeien en meer stokken per hectare plantten. Dit had effect.

Ondertussen is de nebbiolo druif ook al uitgewaaid naar buurtprovincies, zoals Lombardia en Val d’Aosta en brengt ook daar goede wijnen voort.

Barolo

Dit is de bekendste wijn uit de Langhe. DOCG Barolo (sinds 1981) moet minstens 3 jaar rijpen, waarvan 2 jaar op eikenhouten vaten en 1 jaar op fles. Riserva moet minstens 4 jaar rijpen, riserva speciale zelfs 5 jaar. Beste serveertemperatuur is 19-20 graden, alhoewel er ook veel wordt gezegd dat Barolo juist iets minder warm moet worden geserveerd. In Valtellina is de temperatuur eerder 18 graden en brengen ze de Nebbiolo met 16 graden in het glas, waar deze vanzelf opwarmt en op de juiste temperatuur komt.

De nebbiolo die lokaal ‘Spanna’ genoemd wordt, heeft een zeer hoge zuurgraad, de geur vaak aards. Jonge nebbiolo is dieprood, maar na enkele jaren rijping wordt deze rood met oranje tinten.

Barbaresco

Ook de DOCG Barbaresco (1981) wordt gemaakt van de fameuze nebbiolo druif. Deze heeft enkele jaren rijping nodig, maar er is niet een verplichte rijpingtijd vastgelegd in de wet. De Barbaresco is meestal wat lichter en dat heeft deels te maken met de iets meer zanderige ondergrond.

 

Meer Nebbiolo

DOCG Gattinara en DOC Ghemme. de Gattinara heeft ook enkele jaren rijping nodig, maar de Ghemme wijkt enigszins af van de andere nebbiolo wijnen, omdat er ook andere druiven mogen worden toegevoegd, dus dit kan ook een blend zijn.

Freisa (d’Asti) is een druif die een tussenschakel is van de Nebbiolo en Viognier. De witte viognier is bekend van de Condrieu in de noordelijke Rhône. Dit maakt de blauwe Nebbiolo druif familie van de witte Viognier druif.

Carema

Een redelijk onbekende nebbiolo wijn is die van Carema, een gebied in het noorden van Piemonte en grenzend aan val d’Aosta. De reden om deze te benoemen is, omdat in etappe 14 gestart wordt in Ivrea, midden in het Carema gebied.

Pergola’s

Twee lokale variëteiten van de Nebbiolo-druif, de Picutener en de Pugnet, de morene rotsen van Carema aan de grens met Valle d’Aosta. Dit zijn de geheimen van een van de meest nobele Piemonte-wijnen, de Carema die vanaf 1967 het oorsprongslabel voor beschermde oorsprongsbenamingen heeft verkregen.
De productie van deze druiven heeft zich hardnekkig ontwikkeld op de hellingen van Monte Maletto, tussen 350 en 700 meter hoogte, dankzij een droog terraswerk dat zowel geduld als zwoegen vergt. De Carema-wijnstokken worden gekenmerkt door pergola’s ondersteund door stenen pilaren met een afgeknotte kegelvorm: Gedurende de dag verzamelen ze warmte en laten ze de hele nacht vrij, waardoor de wijnstokken de beste groeicondities krijgen.

Alle fasen van vinificatie, conservering en veroudering worden voltooid in het productiegebied, inclusief de hele gemeente Carema en in de Ivrea-gemeenschap van de gemeente Pont Saint Martin. De minimale verouderingstijd van de Carema is 24 maanden, met 12 van hen in eiken of kastanjeboomvaten, met een maximale capaciteit van 40 hectoliter (in de Riserva-versie duurt de veroudering minimaal 36 maanden, 12 in hout). Het is een wijn die zijn klasse en elegantie uitstraalt en een diepe uitdrukking is van een enkel wijnstok landschap. In Carema wordt de wijn in de maand september gevierd met het “Grapes and Wine Festival”.

Truffel en risotto

In de heuvels van Piemonte ligt echter nog meer verscholen, zoals het witte goud, de witte truffel. De bekendste zijn die witte truffels van Alba. Deze schimmels/paddestoelen zijn een delicatesse en worden voor grof geld verkocht. Een lekkere risotto con tartuffo is daarom ook wel een uitgelezen kans om deze delicatesse eens te proeven. Uitermate uitgesproken smaak en daar gaat ook een lekkere rode wijn goed bij. Een andere heerlijke risotto is die gemaakt op basis van het wijnvocht van de Barolowijn. Gepaard met dezelfde wijn, waarmee de risotto is gemaakt en je hebt een top voorgerecht.

Fausto Coppi

Wielerheld Fausto Coppi werd in 1919 geboren in Castellania, exact 100 jaar geleden. Coppi zal in de Giro Rosa worden geeerd met de finish van een etappe in zijn geboorteplaats. Coppi won de Giro d’Italia 5 keer en is daarmee recordhouder. Coppi vocht veel heroïsche duels uit met zijn eeuwige rivaal Gino Bartali. Een van deze duels is prachtig beschreven in het boek van Dino Buzzati uit 1949 ‘Al Giro d’Italia‘.

Etappes in Piemonte tijdens Giro d’Italia 2019

  • Tappa 11 finisht in Novi Liguri (Piemonte), maar ze finishen op de grens met Lombardije, net voorbij Altrepo Pavese en bij die wijnen willen we stilstaan in deze etappe.
  • Tappa 12 Start in Cuneo en finisht in Pinerolo.
  • Tappa 13 Pinerolo is een dag later vertrekplaats voor de bergrit richting Ceserole Reale.
  • Tappa 14 Start in Ivrea en gaat naar Como Lombardia. Wij focussen deze etappe op de Carema wijnen uit Piemonte

Belangrijke andere wielerkoersen in Piemonte

 

Ronde van Piemonte
Ronde van Piemonte – wielerkoers ter voorbereiding op Ronde van Lombardije