De Leeuw van Toscane

Gino Bartali

Komen we in Toscane dan kunnen we niet voorbij aan de Leeuw van Toscane: Gino Bartali. Een van de hoofdrolspelers in het boek van Dino Buzzati’s ‘al Giro d’Italia’ uit 1949. Zeg je Bartali, dan zeg je Coppi. Fausto Coppi en Gino Bartali vochten heroïsche duels uit. Bartali was echter al winnnaar van de Tour de France voor de 2e wereldoorlog en moest jaren wachten voordat hij zich weer winnaar mocht noemen. In feite heeft de wereldoorlog hem de kans ontnomen om voor meer eindzeges te gaan. Na de oorlog kon hij een andere strijd aangaan, die met Coppi.

Bartali won in 1936 en 1937 de Giro d’Italia en in 1938 bij zijn 2e deelname zijn eerste Tour de France.
In 1940 won zijn ‘helper’ Coppi de Giro, waardoor er in Italië 2 kampen ontstonden. Na WOII won Bartali weer de Giro in 1946 en 10 jaar na zijn eerste overwinning in de Tour schreef hij deze voor de 2e keer op zijn naam. In 1949 volgde het prachtige duel met Coppi in de Giro, welke hij ruim verloor.

Oorlogsheld

Bartali was meer als een wielerheld, hij was ook een oorlogsheld. Bartali moest, net als Coppi, verplicht in dienst maar in tegenstelling tot Coppi hoefde Bartali niet de gevechtslinie in. Hij mocht werken als fietskoerier, op die manier kon hij in de oorlogsjaren toch nog trainen over de Toscaanse wegen. In 1943 bezet Hitler ook Italië en helpt Bartali in het verzet. Door in het frame van zijn fiets valse papieren en passen te verstoppen heeft hij meer dan 800 Toscaanse joden gered van deportatie.
Bartali heeft hier zelf nooit veel over gesproken omdat hij vond dat hij zijn plicht deed. Hij wilde geen extra heldenstatus omdat hij beroemd was, er waren immers mannen en vrouwen die grotere helden waren in die jaren dan hijzelf.

Santuario Madonna del Ghisallo

In 2008 tijdens mijn bezoek aan de Giro d’Italia, bezocht ik Madonna di Ghisallo en daar staan aan de voorkant 2 borstbeelden van Bartali en Coppi. Overigens een aanrader om het Santuario Madonna del Ghisallo te bezoeken. Daar hangen mooie relikwieen van vele kampioenen die de wielerwereld hebben voortgebracht, zoals een renfiets van Eddy Merckx van zijn gewonnen WK in Mendrisio 1973 en de fiets van de overleden Olympisch kampioen van 1992 Fabio Casartelli, die viel in 1993 tijdens de afdaling van de Portet d’Aspet tegen een muurtje. Dit in bijzijn van Erik Breukink, een van onze Giro helden uit de jaren 90!

In etappe 15 komen de renners ook weer langs het Santuario als ze de Madonna di Ghisallo moeten beklimmen in een mini ronde van Lombardije.


Lees ook Artikel in het NRC van Derk Walters uit 2013 “Italiaanse renners gaan niet dood”